Pik Lenina - Pik Awicenny wyprawa

Pik Lenina 7134 m to wielka siedmiotysięczna góra, która znajduje się w górach Pamiru, na granicy Tadżykistanu i Kirgistanu. Pik Lenina uchodził za najłatwiejszy siedmiotysięcznik na Ziemi do czasu rozpowszechnienia się wypraw na Muztagh Ata. Pik Lenina, przez Tadżyków przemianowany na Szczyt Awicenny, przez Kirgizów pozostawiony pod starą nazwą, był jednym z pięciu najwyższych szczytów byłego ZSRR, których zdobycie nadawało tytuł "Śnieżnej Pantery". To najwyższe rosyjskie wyróżnienia w alpinizmie.

Charakterystyka góry

Pik Lenina to rozległy masyw o stosunkowo łagodnych stokach w porównaniu do innych siedmiotysięczników. Nie oznacza to jednak braku zagrożeń. Największym problemem są szczeliny lodowcowe, lawiny oraz gwałtowne załamania pogody. Charakterystyczne są ogromne przestrzenie śnieżno-lodowe oraz długie podejścia, które wymagają dużej wytrzymałości fizycznej. Wiatr i niskie temperatury mogą znacząco utrudnić akcję górską.

Główne drogi wejściowe na Pik Lenina

Mimo opinii łatwego siedmiotysięcznika, jego zdobycie wymaga bardzo dobrej kondycji, aklimatyzacji oraz doświadczenia w poruszaniu się w terenie lodowcowym.

Droga klasyczna od strony północnej

Jest to najczęściej wybierana droga na Pik Lenina i jednocześnie uznawana za najłatwiejszą technicznie. Szlak prowadzi przez rozległe lodowce oraz szerokie pola śnieżne, co sprawia, że trudności wspinaczkowe są umiarkowane.

Standardowy przebieg drogi obejmuje:

• Base Camp (ok. 3600 m) - Achik-Tash
• Camp 1 (ok. 4400 m) - przez Lodowiec Lenina
• Camp 2 (ok. 5300 m) - pod szczytem Razdelnaya
• Camp 3 (ok. 6100 m) - na grani szczytowej
• Szczyt (7134 m)

Kluczowe trudności tej drogi to:

• liczne szczeliny lodowcowe, szczególnie między BC a C1
• zagrożenie lawinowe na stromszych odcinkach
• długie i monotonne podejścia na dużej wysokości
• ekspozycja na silny wiatr w partiach graniowych

Droga przez szczyt Razdelnaya

Charakter: wariant drogi klasycznej

Większość zespołów korzysta z wariantu prowadzącego przez wierzchołek Razdelnaya (6148 m), który stanowi ważny punkt aklimatyzacyjny.

Podejście na Razdelnaya jest wymagające kondycyjnie i często odbywa się w trudnych warunkach pogodowych. To jeden z kluczowych etapów przygotowania do ataku szczytowego.

Drogi południowe

Start: strona Tadżykistanu
Charakter: trudniejsze logistycznie i mniej uczęszczane

Drogi od strony południowej są znacznie rzadziej wybierane ze względu na trudniejszy dostęp oraz bardziej skomplikowaną logistykę. Oferują jednak bardziej dzikie i odosobnione doświadczenie.

Drogi techniczne

Na Pik Lenina prowadzą również trudniejsze warianty wspinaczkowe, wykorzystywane głównie przez doświadczone zespoły alpinistyczne. Obejmują one bardziej strome odcinki lodowe oraz fragmenty mikstowe.

Aklimatyzacja i strategia wejścia

Mimo stosunkowo niewielkich trudności technicznych, Pik Lenina wymaga solidnej aklimatyzacji. Standardowa strategia zakłada rotacyjne wyjścia do wyższych obozów oraz stopniowe przyzwyczajanie organizmu do wysokości. Atak szczytowy zazwyczaj rozpoczyna się z Camp 3 (ok. 6100 m) i trwa od 8 do nawet 12 godzin w zależności od warunków.

Zagrożenia

• szczeliny lodowcowe
• lawiny śnieżne
• nagłe załamania pogody
• silny wiatr i niskie temperatury
• choroba wysokościowa

Logistyka wyprawy

Najczęściej wyprawy organizowane są od strony Kirgistanu. Dojazd prowadzi z Oszu do bazy Achik-Tash, która stanowi główny punkt startowy dla większości ekspedycji. W sezonie letnim funkcjonują tam dobrze zorganizowane bazy, oferujące wsparcie logistyczne, transport oraz zaplecze noclegowe.

Pik Lenina relacja z wyprawy

Była to moja pierwsza wyprawa w jedne z najwyższych gór świata. Celem wyprawy było wejście na Pik Lenina 7134 m leżący w górach Pamir. Wyruszyliśmy 17 lipca 1999 roku pociągiem z Warszawy do Moskwy. Podróż trwała prawie dobę. Na dworcu Białoruskim, gdzie docierają przyjezdni z Europy, wysiedliśmy w samo południe. W Moskwie zabawiliśmy dwanaście godzin. Zostawiliśmy wyprawowe toboły w przechowalni i ruszyliśmy na podbój stolicy Rosji. Moskwa zrobiła na nas duże wrażenie. Obejrzeliśmy m.in. Mauzoleum Lenina, Plac Czerwony i Kreml. Najbardziej podobał mi się Arbat. Wspaniała ulica. Tętniąca życiem, z kawiarniami, restauracjami, ulicznymi artystami... Moim zdaniem serce Moskwy.

Pociągiem z Moskwy do Biszkeku

O północy z dworca Kazańskiego, kierunek Azja, ruszył wraz z nami pociąg do Biszkeku. W pociągu w każdym wagonie na początku jest samowar z gorącą wodą i każdy z podróżnych ma przydzieloną leżankę. Nie ma miejsc siedzących. Trochę mnie to zdziwiło, ale z perspektywy podróży do Biszkeku, która trwała cztery dni, muszę przyznać, że jest to racjonalne rozwiązanie. Za każdy wagon odpowiedzialny jest prowadnik wraz ze swym pomocnikiem. Bezwzględnie należy się z nim zaprzyjaźnić, bo podróż stanie się wtedy milsza. Gdy wjechaliśmy na step i w dzień temperatura dochodziła do czterdziestu stopni, a nocą przekraczała dwadzieścia, prowadnik otworzył zabite gwoździami okno. Kolejnym razem nie pozwolił, aby nas okradziono. Po dwóch dniach jazdy w wagonie, który był przeznaczony bodajże dla pięćdziesięciu osób, zrobiło się ponad sto. Dziewięćdziesiąt procent podróżnych to handlarze. Kirgizi, Kazachowie, Uzbecy, a także Rosjanie i inne nacje. Pod koniec podróży znałem większość tych ludzi. Żartowaliśmy, śmialiśmy się, dyskutowaliśmy, piliśmy piwo, czasami wódkę, graliśmy w karty, w szachy... Podróż tym pociągiem była sama w sobie przygodą.

Z Biszkeku pod Pik Lenina

Z Biszkeku stolicy Kirgizji, jechaliśmy dwie doby samochodem przez góry Tien Szan przeważnie bitymi drogami, aż pod granicę z Tadżykistanem. Ponad tysiąc kilometrów. Zwłaszcza ostatnie sto kilometrów robi wrażenie, gdy jedzie się po olbrzymiej wyżynie, dzielącej Tien Szan od Pamiru. Naraz bita droga kończy się i jedzie się wzdłuż ścieżek, krążąc, wyszukując brody rwących rzeczek. Czasami widzi się Kirgizów na koniach z przewieszonymi przez plecy strzelbami, innym razem ich domy - namioty, które nazywają jurtami i stada owiec, a nawet jaki. Dziki wschód. Ostatni prawdziwi kowboje. A wszystko to w erze satelitów, komputerów, by wreszcie dotrzeć pod Pik Lenina.

Aklimatyzacja

Ługowa Polana, albo jak kto woli - Cebulowa Polana na wysokości 3800 m to miejsce gdzie usytuowana jest główna baza. Wreszcie widzę Pik Lenina. Po pierwszej nocy spędzonej w bazie na Ługowej Polanie pojawiły się niegroźne, ale męczące objawy choroby wysokościowej. Tego się spodziewałem. Za szybko wjechaliśmy tak wysoko. Wszystkich potwornie boli głowa. Następnego dnia już jest dobrze. Ruszyliśmy w stronę pierwszego obozu, na lekko i w ramach aklimatyzacji weszliśmy na jeden z pobliskich czterotysięczników.

Jutro idziemy do pierwszego obozu z wielkimi worami. Powinienem się cieszyć, ale ktoś ukradł nam menażki. Na pięć osób mamy jedną. Podejrzewamy małych Kirgizów, którzy się codziennie kręcą koło obozu. Schodzimy z Moniką w dół do ich jurt w nadziei, że je odnajdziemy, albo nam je sprzedadzą. Nadzieja matką głupich i na takich wychodzimy. Ślad po menażkach zaginął i może niesprawiedliwie oceniamy Kirgizów, może ukradł je ktoś inny. Tego się nigdy nie dowiemy. Z całym sprzętem przenosimy się do jedynki. Na Cebulowej zostaje tylko jeden namiot z częścią jedzenia i zbędnymi rzeczami. Inna wyprawa z Polski pożyczyła nam wielki garnek. Chwała im za to. Dzięki nim nasza wyprawa na Pik Lenina nadal trwa.

Obóz I

Po siedmiu godzinach Jolka i ja dochodzimy do pierwszego obozu. Po godzinie Monika, Anka i Piotrek też docierają. Zanim rozbijemy namiot, musimy ułożyć z kamieni półkę, tak by dało się na niej leżeć. Zaczyna padać deszcz i zanim się rozlokowaliśmy, zmoczyło nas. Rano namioty pokrył śnieg. Biorę pokaźny kamień i rzucam w lustro lodowego jeziorka. Lód pęka i mogę nabrać wody na herbatę w ten wielki, nieporęczny gar. Jest zimno, a pogoda beznadziejna. Zresztą tak jest prawie non stop, odkąd przyjechaliśmy na Cebulową. Idziemy w górę, w stronę dwójki. Niezły wyryp. Dochodzimy do połowy i wszystko zachodzi chmurami. Schodzimy.

Obóz II

Wreszcie słońce. Wszyscy się ruszyli. Do dwójki wyrusza ze trzydzieści osób. Od wczesnego rana podchodzimy nie związani liną. Każdy swoim tempem. Po czterech godzinach dochodzimy do trawersu. Patrzę na dwójkę. W słońcu błyszczą namioty. Wydaje się tak blisko, ale z Jolką idziemy jeszcze prawie dwie godziny. Dochodzimy po ośmiu godzinach. Padamy. Topimy śnieg na herbatę. Tylko to robimy, aż do wieczora. Gdy tylko zachodzi słońce, momentalnie łapie mróz. Nie wieje, ale jest zimno. Drugi obóz jest na 5300 m. Zasypiam prawie natychmiast, ale nie śpię dobrze. Pik Lenina jest tak blisko, a zarazem tak daleko.

Droga przez szczyt Razdelnaya

Ruszamy do trójki. Idzie się ciężko. Liczę kroki. Robię dwadzieścia i staję. Łapczywie oddycham. Słaba aklimatyzacja daje znać o sobie. Jednak okno pogodowe jest krótkie. Jeszcze tylko trzy dni i znowu załamanie. Weszliśmy na grań. To już prawie sześć tysięcy metrów. Z zachodu chyba coś idzie, jakieś chmury? Daleko, wydaje mi się, może wymyślam, chcę mieć wymówkę, żeby już nie podchodzić. Przełęcz pod Rozdelnayą. Dopadł nas kryzys, a tu jeszcze jakieś dwieście metrów przewyższenia. Wał chmur się zbliża i nie wróży nic dobrego. Zawracamy do dwójki.

Załamanie pogody

Drugiej nocy na 5300 m spało się już lepiej. Niestety prognozy są złe i większość schodzi do jedynki. My też. Śpimy jeszcze w jedynce i następnego dnia w deszczu schodzimy do bazy. Załamanie pogody. Wyprawa na Pik Lenina kończy się dla nas wraz z tym zejściem. Jechaliśmy do Osz. Kierowca pędził jak szalony. Rzucało nami na pace jak kulkami w trakcie losowania Totolotka.

Mieliśmy jeszcze parę dni wolnych i postanowiliśmy pojechać do Samarkandy w Uzbekistanie. Przekroczyliśmy granicę, ale nielegalnie, bez wizy. Uzbecy przetrzymali nas przez noc, musieliśmy zapłacić po 20 dolarów każdy i odtransportowali do Kirgizji, znów do Osz. Trzy noce spędziliśmy w hotelu dla alpinistów, który okazał się zarazem miejscem, gdzie wynajmowano pokoje na godziny. Z Osz polecieliśmy do Biszkeku, a potem do Moskwy skąd pociągiem wróciliśmy do Warszawy.

Robert Remisz