Zdobycie Mont Blanc 4807 m, najwyższego szczytu Alp i Europy, od pokoleń rozpala wyobraźnię zarówno doświadczonych alpinistów, jak i ambitnych miłośników trekkingu wysokogórskiego. To góra o wyjątkowej symbolice - cel pierwszych wypraw, kolebka alpinizmu i jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów świata.
Najpopularniejsza droga prowadząca na wierzchołek, czyli droga normalna przez Gouter, została wytyczona w 1861 roku. Wiodąc od strony północnej masywu, uchodzi za najłatwiejszy technicznie wariant wejścia na Mont Blanc. Nie oznacza to jednak, że jest trasą bezpieczną, czy prostą _ przeciwnie, wymaga doświadczenia, dobrej aklimatyzacji i świadomego podejścia do zagrożeń.
Największym wyzwaniem na tej drodze pozostaje słynny Grand Couloir, żleb znany z częstych obrywów skalnych i spadających kamieni. To właśnie ten fragment sprawia, że droga Gouter, należy do najbardziej ryzykownych klasyków w Alpach. Jednocześnie jej ogromnym atutem jest stosunkowo krótkie podejście na szczyt oraz możliwość przejścia niezwykle widokowej i eksponowanej grani Bosses, która stanowi kulminacyjny odcinek prowadzący na kopułę szczytową.
Przebieg drogi normalnej
Klasyczna droga normalna na Mont Blanc przez Gouter startuje zazwyczaj z Les Houches, lub Saint-Gervais-les-Bains. Po dojeździe kolejką linową do Bellevue i dalej Tramway du Mont Blanc do stacji Nid d'Aigle 2373 m zaczyna się właściwy, wysokogórski odcinek podejścia.
Nid d'Aigle - Tete Rousse (ok. 2 h)
Od Nid d'Aigle ścieżka prowadzi początkowo wygodnym szlakiem po morenach i skalistych zboczach w kierunku lodowca Bionnassay. Podejście stopniowo się wznosi, teren staje się bardziej kamienisty, ale technicznie łatwy (teren turystyczny, miejscami ścieżki w piargu). Po około dwóch godzinach dociera się do Refuge de Tete Rousse 3167 m oraz pola namiotowego na skraju lodowca.
Ten odcinek jest dobrą okazją do pierwszej aklimatyzacji - wysokość przekracza już 3000 m, ale trudności techniczne są niewielkie. Wczesne dotarcie do Tete Rousse pozwala na odpoczynek przed bardziej wymagającą częścią drogi.
Tete Rousse - Aiguille du Gouter - Refuge du Gouter (ok. 2-3 h)
Z Tete Rousse trasa prowadzi przez lodowiec (zwykle wydeptana ścieżka) w stronę skalistego progu Aiguille du Gouter. Po krótkim podejściu lodowcem dociera się do słynnego Grand Couloir (Couloir du Gouter) - najbardziej niebezpiecznego fragmentu całej drogi. To szeroki żleb, którym bardzo często spadają kamienie.
Po szybkim i zdecydowanym przekroczeniu żlebu (zazwyczaj wczesnym rankiem, gdy skały są jeszcze zmrożone) zaczyna się długie, strome podejście skalnym żebrem na Aiguille du Gouter. Teren to łatwa wspinaczka (I-II UIAA), miejscami ubezpieczona poręczówkami i metalowymi elementami. Wymaga dobrej kondycji, pewności w poruszaniu się w eksponowanym terenie i koncentracji, zwłaszcza przy mijaniu innych zespołów. Po wyjściu na grań widać najpierw platformę starego schroniska, a następnie nowoczesne Refuge du Gouter 3835 m.
Refuge du Gouter - Dôme du Gouter - Vallot (ok. 2 h)
Powyżej Gouter zaczyna się typowa, wysokogórska część drogi - marsz po lodowcu w rakach, w zespole związanym liną. Za schroniskiem teren jest początkowo łagodny, stopniowo nachylenie rośnie w kierunku Dôme du Gouter 4304 m. Na tym odcinku występują szczeliny, zwykle dobrze widoczne i możliwe do obejścia, ale wymagające czujności i prawidłowej asekuracji.
Po osiągnięciu rozległej kopuły Dôme du Gouter trasa lekko opada w kierunku siodła powyżej Col du Dôme, skąd widać charakterystyczny, metalowy schron awaryjny Vallot 4362 m. To miejsce często wykorzystywane na krótki odpoczynek, ale przeznaczone przede wszystkim na sytuacje awaryjne, a nie jako standardowy nocleg.
Vallot - grań Bosses - szczyt Mont Blanc (ok. 1,5-2 h)
Powyżej Vallot zaczyna się najbardziej eksponowany fragment drogi - grań Bosses. Strome pole śnieżne wyprowadza na ostrą grań, którą prowadzi wydeptana ścieżka. Teren jest miejscami bardzo wąski, z dużą ekspozycją po obu stronach, co przy zmęczeniu, wietrze i tłoku wymaga maksymalnej koncentracji.
Po pokonaniu kolejnych garbów (Bosses) grań łagodnieje, przechodząc w kopułę szczytową. Szczyt Mont Blanc 4808 m jest stosunkowo płaski i dość obszerny, ale warunki (wiatr, zimno, wysokość) zwykle nie pozwalają na długi pobyt. Zejście odbywa się tą samą drogą, co wymaga zachowania dużych rezerw sił.
Charakter trudności
- Technika: łatwa wspinaczka skalna (I-II UIAA) na Aiguille du Gouter, marsz po lodowcu, wąska śnieżna grań.
- Wysokość: długotrwały wysiłek powyżej 4000 m, ryzyko choroby wysokościowej.
- Ekspozycja: szczególnie na grani Bosses oraz w skalnym terenie powyżej Grand Couloir.
- Długość: bardzo długi dzień szczytowy - często 10-12 godzin w górę i w dół od Gouter.
Główne zagrożenia
- Grand Couloir (Couloir du Gouter): częste i nieprzewidywalne spadające kamienie, zwłaszcza w cieplejszych porach dnia. Przekroczenie żlebu wymaga zdecydowania, wcześniejszego rozpoznania i możliwie najkrótszego czasu przejścia go.
- Obrywające się skały i tłok na grzbiecie Gouter: duża liczba zespołów, wyprzedzanie w stromym, kruchym terenie, ryzyko strącenia kamieni przez innych wspinaczy.
- Szczeliny lodowcowe: szczególnie w rejonie Dôme du Gouter i powyżej Gouter - konieczna asekuracja liną, umiejętność poruszania się w zespole lodowcowym i znajomość podstaw ratownictwa szczelinowego.
- Warunki pogodowe: silny wiatr, mróz, nagłe załamania pogody. Na otwartej grani Bosses nawet niewielkie pogorszenie widoczności może znacznie utrudnić orientację i zwiększyć ryzyko upadku.
Dobrze zaplanowana aklimatyzacja, aktualne informacje o warunkach oraz rozsądne decyzje w trakcie podejścia są kluczowe dla bezpiecznego przejścia tej klasycznej drogi na najwyższy szczyt Alp.
Relacja
W lipcu 2004 roku rozpoczyna się nasza krótka, szybka wyprawa na Mont Blanc. Śpimy na campingu w miejscowości Les Houches niedaleko Chamonix.
Droga normalna na Mont Blanc, którą obraliśmy ze względu na trzydniowe okno pogodowe nie za bardzo mnie cieszy, ale szkoda byłoby wyjazdu, by nie wejść na szczyt. Droga Gouter na Mont Blanc rozpoczyna się od wjazdu tramwajem Tramway du Mont Blanc z Le Fayet 533 m, do Nid d'Aigle 2363 m.
Stąd ruszamy pieszo przez schronisko Tete Rousse 3150 m, dalej kuluarem do schroniska Gouter 3817 m, gdzie powyżej nocujemy w namiocie. Następnego dnia wychodzimy w nocy i idziemy na Dome du Gouter 4304 m. Następnie mijamy schron Vallot 4363 m, wychodzimy na wąską grań podszczytową Bosses, której przejście sprawia mi dużo radości, bo jej widok zachwyca i po chwili stajemy na obszernym polu śnieżnym. Jesteśmy na wierzchołku tuż przed dziewiątą rano.
Robert Remisz
