Sas de Stria, znany również pod niemiecką nazwą Hexenstein, to charakterystyczny szczyt o wysokości 2477 m, położony w grupie Fanes w Dolomitach. Góra dominuje nad przełęczą Passo Falzarego i jest doskonale widoczna z drogi prowadzącej pomiędzy Cortiną d'Ampezzo a Arabbą. Dzięki swojemu położeniu oraz efektownej sylwetce Sas de Stria należy do najbardziej rozpoznawalnych turni tego rejonu.
Szczyt od wielu lat przyciąga wspinaczy szukających klasycznych dróg o alpejskim charakterze. Najbardziej znana linia prowadzi południowym filarem i uznawana jest za jedną z najpiękniejszych klasycznych dróg wspinaczkowych w pobliżu Passo Falzarego.
Położenie i charakterystyka szczytu
Hexenstein znajduje się pomiędzy masywami Lagazuoi i Tofane, w bezpośrednim sąsiedztwie dawnych pozycji wojskowych z okresu I wojny światowej. Rejon ten był jednym z najważniejszych odcinków frontu alpejskiego, dlatego podczas podejścia można zobaczyć liczne tunele, okopy i stanowiska artyleryjskie.
Sas de Stria wyróżnia się stromymi ścianami oraz skalistymi filarami opadającymi w stronę przełęczy Falzarego. Południowa ściana oferuje bardzo dobrą jakość dolomitowej skały i świetne warunki do wspinania wielowyciągowego.
Sas de Stria wspinanie południowym filarem
Najbardziej znaną linią na Sas de Stria jest droga południowym filarem wytyczona przez wspinaczy Cobertaldo i Pezzotti. To klasyczna droga prowadząca logicznym systemem kominów, płyt i zacięć na wierzchołek Hexenstein. Droga ma umiarkowane trudności i doskonale nadaje się dla osób rozpoczynających przygodę z klasycznym wspinaniem w Dolomitach. Większość wyciągów ma trudności III-IV stopnia, jednak miejscami pojawiają się krótkie bardziej techniczne fragmenty.
- Długość drogi: około 300 metrów
- Ilość wyciągów: 8-10
- Trudności: do IV+
- Charakter wspinania: klasyczny, alpejski
- Ekspozycja: południowa
Pierwsze wyciągi prowadzą łatwiejszym terenem po płytach i stopniach skalnych. Wyżej droga wchodzi w bardziej stromy teren filara oferujący efektowne wspinanie w litej dolomitowej skale. Najładniejsze fragmenty znajdują się w środkowej części drogi, gdzie wspinaczka przebiega eksponowanym ostrzem filara z widokami na Lagazuoi i Tofane.
W górnej części droga staje się łatwiejsza i prowadzi na rozległy wierzchołek Sas de Stria. Ze szczytu rozciąga się panorama obejmująca Marmoladę, Civettę, Tofany oraz grupę Sella.
Historia wspinaczki na Hexenstein
Sas de Stria od początku XX wieku był popularnym celem alpinistów odwiedzających Dolomity. Bliskość przełęczy Passo Falzarego sprawiała, że dostęp pod ścianę był stosunkowo łatwy, co przyciągało wspinaczy poszukujących krótszych, ale efektownych dróg.
Południowy filar szybko stał się jedną z klasycznych linii szkoleniowych w regionie Cortiny d'Ampezzo. Droga była często wybierana przez przewodników wysokogórskich jako idealne miejsce do nauki wspinania w typowym dolomitowym terenie.
W czasie I wojny światowej okolice Hexenstein były intensywnie umacniane przez wojska austro-węgierskie i włoskie. Do dziś na zboczach góry zachowały się pozostałości fortyfikacji, schronów i tuneli wykutych w skale.
Dojście pod ścianę
Najdogodniejsze dojście prowadzi z Passo Falzarego. Podejście pod południowy filar zajmuje około 40-60 minut i przebiega dobrze widoczną ścieżką przez dawne pozycje wojskowe. Dzięki krótkiemu dojściu droga jest bardzo popularna wśród wspinaczy szukających szybkiej akcji w ścianie.
Sprzęt wspinaczkowy
Na klasyczne drogi wielowyciągowe warto zabrać:
- linę podwójną lub połówkową,
- 10-12 ekspresów,
- zestaw friendów i kości,
- kask wspinaczkowy.
Charakter wspinania
Wspinaczka na Sas de Stria ma typowo dolomitowy charakter. Dominuje wspinanie po:
- płytach i stopniach skalnych,
- kominach i zacięciach,
- eksponowanych odcinkach filara,
- łatwych graniowych fragmentach.
Droga wymaga dobrej orientacji w terenie oraz umiejętności osadzania własnej asekuracji. Choć na części stanowisk znajdują się stare haki, warto zabrać zestaw friendów i kości.
Robert Remisz
