Najbardziej pożądany szczyt z którego słyną Tatry. Gerlach lub Gierlach, a po słowacku Gerlachovsky Stit to najwyższy szczyt w Tatrach oraz całych Karpatach. Leży w bocznej grani odchodzącej na Zadnim Gerlachu od grani głównej Tatr Wysokich. Jego potężne granitowe ściany, żebra, filary i skalne grzędy od lat przyciągają taterników zainteresowanych wspinaniem wysokogórskim oraz klasycznymi drogami taternickimi.
Drogi wspinaczkowe na Gerlachu
Rejon Gerlacha jest interesujący przede wszystkim dla wspinaczy szukających klasycznych dróg wysokogórskich. W masywie znajdują się zarówno łatwiejsze warianty prowadzące graniami i żebrami, jak również bardziej wymagające drogi na stromych ścianach. Charakter poszczególnych dróg jest mocno uzależniony od warunków oraz aktualnego stanu skały.
Wspinaczka na Gerlachu wymaga sprawnego poruszania się w terenie wielowyciągowym. Wiele dróg ma charakter alpejski, dlatego poza samym poziomem trudności istotne są orientacja w terenie, umiejętność oceny warunków oraz sprawne wycofanie się w przypadku pogorszenia pogody.
Wspinaczka na Gerlach możliwa jest jedną z ponad 20 dróg taternickich. Na szczyt nie prowadzi znakowany szlak turystyczny.
Gerlach Wielicka Próba - skala trudności 0+
W 1874 roku węgierski alpinista Mor Dechy wraz z kilkoma przewodnikami, między innymi Stillem, pokonał jako pierwszy drogę z Wielickiej Doliny. Droga na Gerlach przez Wielicką Próbę, czyli kilkunastometrową ściankę wyprowadzającą do Wielickiego Żlebu i dalej na Przełączkę nad Kotłem, zaopatrzona zostałą w stalowe ubezpieczenia i stała się jedną z dwóch najłatwiejszych dróg prowadzących na Gerlach.
Gerlach Batyżowiecka Próba - skala trudności 0+
W 1875 roku drugą z najczęściej używanych obecnie dróg na Gerlach przez Batyżowiecką Próbę przeszli dwaj słowaccy przewodnicy: Jan Pastrnak i Jan Ruman Driecny. Dostali się do Batyżowieckiego Żlebu, którym wyszli na szczyt. Podobnie jak Wielicka Próba, tak i ta droga została wyposażona w żelazne klamry i łańcuchy.
Gerlach Droga Martina - skala trudności II
Jedną z najpiękniejszych dróg na Gerlach jest droga Martina, prowadząca granią od Polskiego Grzebienia. W 1905 roku Alfred Martin samotnie, co w owych czasach było nie lada wyczynem, poprowadził tą klasyczną dziś graniówkę.
Gerlach charakterystyka rejonu wspinaczkowego
Gerlach osiąga wysokość 2655 m i jest najwyższym punktem całego łańcucha Karpat. Masyw szczytowy tworzą charakterystyczne granitowe ściany i grzędy, które szczególnie dobrze prezentują się od strony Doliny Wielickiej oraz Doliny Batyżowieckiej. Wspinanie w tym rejonie ma zdecydowanie wysokogórski charakter i wymaga odpowiedniego przygotowania kondycyjnego oraz doświadczenia w poruszaniu się w terenie skalnym.
W zależności od wybranej drogi można spotkać wspinanie po płytach, zacięciach, kominach, rysach, żebrach i eksponowanych formacjach skalnych. Drogi mogą mieć charakter klasyczny i alpejski, a ich przejście często łączy wspinanie z poruszaniem się po łatwiejszym, ale eksponowanym terenie skalnym.
Klasyczne wspinanie na Gerlachu
Gerlach jest ważnym miejscem dla tradycyjnego taternictwa i wspinania klasycznego w Tatrach Słowackich. Klasyczne drogi prowadzą przez charakterystyczne formacje masywu, wykorzystując naturalny przebieg grani, żebra oraz skalne ściany. Wspinaczka tego typu pozwala połączyć sportową stronę pokonywania trudności ze specyfiką wysokogórskiego terenu.
W zależności od drogi asekuracja może mieć charakter mieszany, dlatego przed rozpoczęciem wspinania należy dokładnie zapoznać się z aktualnym opisem drogi oraz stanem istniejących punktów asekuracyjnych. W terenie wysokogórskim istotna jest również umiejętność wykorzystania naturalnych możliwości asekuracji.
Gerlach i wspinanie wysokogórskie
Wspinanie na Gerlachu to nie tylko pokonywanie trudności skalnych. Wysokość 2655 m, zmienne warunki atmosferyczne oraz rozległy teren powodują, że każda droga wymaga odpowiedniego przygotowania. Nawet w okresie letnim warunki mogą zmienić się bardzo szybko, a deszcz, wiatr, niska temperatura lub zalegająca wilgoć mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i tempo przejścia.
Ważnym elementem planowania jest również odpowiednio wczesny start i uwzględnienie czasu potrzebnego na dojście pod ścianę, wspinaczkę oraz bezpieczny powrót. Wysokogórskie drogi na Gerlachu najlepiej traktować jako całodniowe przedsięwzięcie wymagające doświadczenia w Tatrach.
Dostęp do rejonu Gerlacha
Najważniejsze drogi wspinaczkowe w masywie Gerlacha związane są przede wszystkim z dolinami położonymi po słowackiej stronie Tatr Wysokich. Dojście pod ścianę jest częścią całej wyprawy i może być wymagające fizycznie. W zależności od wybranej drogi istotną rolę odgrywa znajomość topografii masywu oraz właściwa orientacja w terenie.
Przed wyjściem warto sprawdzić aktualne informacje dotyczące warunków, ograniczeń obowiązujących na terenie TANAP oraz zasad poruszania się poza znakowanymi szlakami. W przypadku dróg wspinaczkowych szczególne znaczenie ma także aktualny opis przejścia i informacje o stanie asekuracji.
Taternictwo w rejonie Gerlacha
Gerlach należy do najbardziej charakterystycznych miejsc związanych z taternictwem w Tatrach Wysokich. Wysokogórskie ściany i granie oferują szerokie możliwości dla osób zainteresowanych klasycznymi drogami, wspinaniem wielowyciągowym oraz bardziej wymagającymi przejściami w skalnym terenie.
Wspinanie w tym rejonie najlepiej planować z uwzględnieniem aktualnych warunków pogodowych i skalnych. Gerlach pokazuje typowy charakter wspinaczki wysokogórskiej, trudność drogi jest tylko jednym z elementów całego przedsięwzięcia.
Gerlach wspinanie w Tatrach Wysokich
Gerlach pozostaje jednym z najważniejszych celów dla miłośników tatrzańskiego wspinania i wysokogórskich dróg klasycznych. Granitowe ściany, duża ekspozycja, wysokogórskie otoczenie oraz rozbudowana sieć dróg sprawiają, że masyw oferuje wiele możliwości dla doświadczonych wspinaczy. To rejon, w którym sama wspinaczka jest tylko częścią całej przygody. Równie ważne są planowanie, orientacja, kondycja i umiejętność oceny warunków.
Robert Remisz
